Ključne poruke:
- CBBiH procjenjuje godišnji rast realne ekonomske aktivnosti u četvrtom kvartalu 2025. godine na 2,1%, što je identično brzoj procjeni iz decembra 2025. godine. Prema procjeni za posljednji kvartal 2025. godine, za 2025. godinu se procjenjuje godišnji rast realnog BDP-a od 1,9 %, što je gotovo identično projekciji iz jesenjeg kruga srednjoročnih makroekonomskih projekcija (2,0%).
- Raspoloživi visokofrekventni indikatori ne ukazuju na ubrzanje ekonomske aktivnosti na početku 2026. godine. Preliminarna procjena godišnje stope rasta realnog BDP-a za prvi kvartal 2026. godine iznosi 2,1%, uz dominantan doprinos sektora usluga, dok je doprinos prerađivačke industrije i dalje ograničen uslijed slabe vanjske tražnje i povišenih troškova proizvodnje.
- Procjenjujemo da bi ukupna inflacija mogla iznositi 3,5%, a temeljna inflacija 4,2% u prvom kvartalu 2026. godine, pri čemu dominiraju domaći inflatorni pritisci. Ukupna inflacija revidirana je na niže u odnosu na prethodni krug brzih procjena (sa 3,8% na 3,5%), dijelom zbog manjeg efekta rasta cijena hrane na ukupni indeks, što ukazuje da kretanja domaćih cijena hrane u posljednje vrijeme ne prate u potpunosti međunarodne trendove.
- U drugom kvartalu očekujemo da bi moglo doći do ubrzanja ukupne inflacije, do nivoa od 3,9%, uslijed rasta cijena energenata, i njihovog prelijevanja na rast cijena ostalih dobara i usluga. I sa ovom, trenutnom, procjenom inflacije postoji značajan rizik revizije na više, već u narednom krugu, zbog povećanih geopolitičkih rizika.
Na osnovu raspoloživih službenih statističkih podataka i informacija s međunarodnih tržišta, objavljenih do 23. marta 2026. godine, Centralna banka Bosne i Hercegovine (CBBiH) procjenjuje godišnji rast realnog BDP-a u četvrtom kvartalu 2025. godine na 2,1%, što je identično brzoj procjeni iz decembra 2025. godine. (Tabela 1). U decembarskom krugu izrade brzih procjena, realna stopa rasta BDP-a za treći kvartal je procijenjena na 1,9%, a kasnije objavljeni službeni podatak iznosio je 2,1%. I pored značajne revizije zvaničnih BDP podataka, naše procjene vrijednosti bile su u dosta usklađene sa kasnije zvanično objavljenim podacima.[1].
Ekonomska aktivnost u zadnjem kvartalu 2025. godine uglavnom je podržana rastom domaće potrošnje, što se ogleda u pozitivnim kretanjima u trgovini i uslužnim djelatnostima, dok je industrijska proizvodnja nastavila pad aktivnosti na godišnjem nivou do novembra. Prema trenutnoj brzoj procjeni, za 2025. godinu se očekuje godišnji rast realnog BDP-a od 1,9%, što je gotovo identično posljednjoj projekciji (2,0%) iz novembra, prema modelu za srednjoročne makroekonomske projekcije.
Naša preliminarna procjena intenziteta rasta realnog BDP-a za prvi kvartal 2026. godine iznosi 2,1% i zasniva se na podacima visoke frekvencije, uglavnom dostupnih samo za januar 2026. godine. Izgledi za ovu procjenu su prilično stabilni, dok za naredne kvartale očekujemo značajno jačanje rizika, prvenstveno iz međunarodnog okruženja. Posljedično, moguća je i revizija projekcije ekonomske aktivnosti za 2026. godinu na niže, sa proljetnim krugom srednjoročnih makroekonomskih projekcija.
Ukupnu inflaciju u prvom kvartalu 2026. godine procjenjujemo na 3,5%, a temeljnu inflaciju na 4,2%. U prva dva mjeseca tekuće godine, na nivou BiH, zabilježena je godišnja stopa ukupne inflacije od 3,4%, i temeljne inflacije od 4,2%. Naša preliminarna procjena ukupne i temeljne inflacije u drugom kvartalu 2026. iznosi 3,9% i 4,2%, na osnovu trenutno raspoloživih informacija. Na osnovu navedenih kvartalnih procjena, u prvoj polovini 2026. godine ukupna inflaciju procjenjujemo na 3,7%, a temeljnu na 4,2% (Tabela 2).
Procjene inflacije za prvi kvartal 2026. godine, u odnosu na prethodni krug brzih procjena, korigovana je na niže za 29 baznih poena (sa 3,8% na 3,5%). Iako je procjena inflacije smanjena, domaći inflatorni pritisci ostali su značajni. Revidiranje procjene je posljedica dijelom intenzivnijeg rasta cijena hrane u 2025. godini i njihovog efekta na ukupan indeks cijena. Naime, rast cijena hrane je zabilježio rast od 4,3% u prva dva mjeseca, što ukazuje na postojanost inflatornih pritisaka u ovoj kategoriji, ali znatno manje nego su bili zabilježeni u prethodnoj godini. Značajno povećanje cijena je zabilježeno u kategoriji Stanovanje, voda, električna energija, plin i ostala goriva, (7,7% u prva dva mjeseca ), pri čemu je rast cijena značajno intenziviran od oktobra prošle godine. Prema zvaničnim statističkim podacima, cijene u kategoriji Odjeće i obuće su godinama konstantan deflatorni faktor u strukturi ukupne inflacije. Na kraju februara, indeks je bio na nivou 38 (2015 = 100), što ukazuje na godišnji pad cijena u februaru, ali i za period od prva dva mjeseca 2026. godine, od 6.5%.
U drugom kvartalu očekujemo jačanje inflatornih pritisaka, pri čemu bi ukupna inflacija mogla iznositi oko 3,9%, dok bi temeljna inflacija mogla ostati na nivou od 4,2%, nepromijenjena u odnosu na prvi kvartal. Trenutne projicirane vrijednosti su odraz jačanja inflatornih pritisaka u zemlji uslijed efekta prelijevanja povećanja cijena iz međunarodnog okruženja. Izraženi rizici iz međunarodnog okruženja, naročito koji se odnose na rast cijena energenata i njihovog prelijevanja na rast cijena ostalih dobara i usluga, predstavljaju ključni faktor koji bi mogao uticati na dalju dinamiku inflacije i mogućnost revizije procjena inflacije na više već u narednom krugu. U ovom krugu smo pretpostavili umjeren rast nominalnih plata, bez izraženih pritisaka koji bi značajnije doprinijeli inflaciji u kratkom roku.
Rizici po kratkoročne izglede ekonomskog rasta i inflacije u BiH su izraženi nakon što su SAD i Izrael pokrenule napad na Iran krajem februara 2026. godine, i ogledaju se prvenstveno kroz rast cijena energenata, povećanu volatilnost finansijskih tržišta, te moguće poremećaje u globalnim proizvodnim i lancima snabdijevanja. U takvim okolnostima, ostvarenje ranije projiciranih stopa ekonomskog rasta, kao i inflacije postaju znatno neizvjesnije, uz izvjesnost njihovog revidiranja i u brzim procjenama za kratki rok, ali i srednjoročnim projekcijama za srednji rok.
Evropska centralna banka (ECB) je objavila nove makroekonomske projekcije za eurozonu[1], u martu 2026. godine. Inflacija u eurozoni za 2026.godinu je revidirana na više, na 2,6% (sa prethodnih 1,9% iz decembra 2025. godine), prvenstveno kao rezultat energetskog šoka s Bliskog istoka. Također, projekcija realnog rasta BDP-a je revidirana na niže, na oko 0,9% (sa prethodnih 1,2% iz decembra 2025. godine), što odražava slabiju ekonomsku aktivnost i pogoršane ekonomske uslove. Revizije projekcija ECB iz marta 2026. godine dodatno potvrđuju nepovoljno vanjsko okuženje, karakterisano višom očekivanom inflacijom i sporijim ekonomskim rastom u eurozoni, što predstavlja važan kanal transmisije rizika na ekonomsku aktivnost i inflaciju u BiH.
Objavu rezultata narednog kruga brzih procjena BDP-a, te ukupne i temeljne inflacije u kratkom roku planiramo za juni. Uobičajene revizije službenih kvartalnih podataka, koje su posebno istaknute za izračun deflatora, mogu bitno uticati na brze procjene realnog BDP-a.
[1] https://www.ecb.europa.eu/press/projections/html/index.en.html
[1] U momentu izrade decembarskog kruga brzih procjena CBBiH (https://www.cbbh.ba/press/ShowNews/1750), bili su dostupni podaci za BDP, po proizvodnom pristupu, za drugi kvartal 2025. godine (objavljeno 30. 09. 2025. godine). Raspoloživi podaci ukazivali su na nominalni BDP u iznosu od 13.944,0 miliona KM, dok je BDP u lančano povezanim vrijednostima (u cijenama 2021. godine) iznosio 10.864,6 miliona KM, uz stopu realnog rasta od 1,8%. Nakon objave podataka za treći kvartal 2025. godine (saopštenje BHAS od 31. 12. 2025. godine), izvršena je revizija na više, pa je nominalni BDP za drugi kvartal iznosio 14.031,4 miliona KM, dok je BDP u lančano povezanim vrijednostima revidiran na 10.908,2 miliona KM. Istovremeno, stopa realnog rasta, za drugi kvartal, korigovana je na više za 0,2 pp, na 2,0%.
U istom periodu, tokom izrade brzih procjena CBBiH, bili su dostupni i podaci o BDP-u po rashodnom pristupu za prvi kvartal 2025. godine (objavljeni 30. 06. 2025. godine), prema kojima je nominalni BDP iznosio 12.576,8 miliona KM, dok je BDP u lančano povezanim vrijednostima (u cijenama 2021. godine) iznosio 9.772,2 miliona KM, uz stopu realnog rasta od 1,7%. Nakon velike revizije godišnjeg BDP-a po rashodnom pristupu (vanredno saopštenje od 31. 12. 2025. godine), za isti kvartal nominalni BDP je revidiran na više, na 13.882,0 miliona KM, dok je BDP u lančano povezanim vrijednostima povećan na 11.186,8 miliona KM. Stopa realnog rasta, za prvi kvartal, korigovana je na više za 0,2 procentna poena, na 1,9%.
